Những điểm mới của quy chế về người đại diện chủ sở hữu trực tiếp, người đại diện phần vốn nhà nước tại tổ chức tín dụng, tổ chức tài chính và doanh nghiệp do Ngân hàng Nhà nước Việt Nam quản lý

06/10/2021 09:58 GMT+7 131

Ngày 20 tháng 09 năm 2021, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước đã có Quyết định số 1500/QĐ-NHNN về việc Ban hành Quy chế về Người đại diện chủ sở hữu trực tiếp, Người đại diện phần vốn Nhà nước tại tổ chức tín dụng, tổ chức tài chính và doanh nghiệp do Ngân hàng Nhà nước Việt Nam quản lý (sau đây gọi là Quyết định 1500/QĐ-NHNN) thay thế Quyết định số 2678/QĐ-NHNN ngày 30 tháng 12 năm 2019 của Thống đốc Ngân hàng Nhà nước ban hành Quy chế về Người đại diện chủ sở hữu trực tiếp, Người đại diện phần vốn Nhà nước tại tổ chức tín dụng, tổ chức tài chính và doanh nghiệp do Ngân hàng Nhà nước Việt Nam quản lý (sau đây gọi là Quyết định 2678/QĐ-NHNN).

Quyết định 1500/QĐ-NHNN được xây dựng trên cơ sở cập nhật các quy định pháp luật mới được ban hành như: Luật Doanh nghiệp ngày 17 tháng 6 năm 2020 và các văn bản hướng dẫn thi hành; Nghị định số 159/2020/NĐ-CP ngày 31/12/2020 về quản lý người giữ chức danh, chức vụ và người đại diện phần vốn nhà nước tại doanh nghiệp; Nghị định 140/2020/NĐ-CP sửa đổi Nghị định 126/2017/NĐ-CP về chuyển doanh nghiệp nhà nước và công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên do doanh nghiệp nhà nước đầu tư 100% vốn điều lệ thành công ty cổ phần, Nghị định 91/2015/NĐ-CP về đầu tư vốn nhà nước vào doanh nghiệp và quản lý, sử dụng vốn, tài sản tại doanh nghiệp và Nghị định 32/2018/NĐ-CP sửa đổi Nghị định 91/2015/NĐ-CP. Theo đó, Quyết định 1500/QĐ-NHNN có những điểm mới sau:

1. Một số nội dung thay đổi cơ bản của Quyết định 1500/QĐ-NHNN

Thứ nhất, Quyết định 1500/QĐ-NHNN quy định cụ thể, tách biệt hơn đối với Người đại diện chủ sở hữu trực tiếp và Người đại diện phần vốn nhà nước

Do tư cách pháp lý, phạm vi đại diện của Người đại diện chủ sở hữu trực tiếp và Người đại diện phần vốn nhà nước có sự khác biệt lớn, do đó, Quyết định 1500/QĐ-NHNN đã có sự thay đổi quan trọng trong việc tách biệt và cụ thể hóa các nội dung quy định về Người đại diện chủ sở hữu trực tiếp và Người đại diện phần vốn nhà nước tại doanh nghiệp, cụ thể như sau:

  1. Quy định về Người đại diện chủ sở hữu trực tiếp và Người đại diện phần vốn nhà nước được tách thành các chương riêng (Chương II và Chương III) (thay vì chỉ quy định tại Mục 1, Mục 2 trong Chương II như tại Quyết định 2678/QĐ-NHNN)
  2. Tại các Chương II và Chương III, ngoài các quy định riêng về tiêu chuẩn, điều kiện; quyền, trách nhiệm; nội dung báo cáo, trình xin ý kiến NHNN…của Người đại diện chủ sở hữu trực tiếp/Người đại diện phần vốn nhà nước đã được sửa đổi, bổ sung trên cơ sở kế thừa các nội dung quy định tại Mục 1, 2 Chương II Quyết định 2678/QĐ-NHNN, thì tại mỗi Chương đều có quy định riêng về Chế độ báo cáo, xin ý kiến của Người đại diện chủ sở hữu trực tiếp/Người đại diện phần vốn nhà nước(trong khi Quyết định 2678 chỉ quy định chung về chế độ báo cáo, xin ý kiến của Người đại diện tại Mục 3 Chương II)
  3. Cụ thể hơn, Quyết định 1500/QĐ-NHNN còn quy định riêng về các nội dung báo cáo, trình, xin ý kiến NHNN đối với Người đại diện tại mỗi doanh nghiệp do NHNN quản lý (tại Mục 2 Chương II và Mục 2 Chương III). Những nội dung Người đại diện chủ sở hữu trực tiếp tại VAMC phải báo cáo, trình NHNN quyết định/phê duyệt/có ý kiến được quy định tại Điều 14, Mục 2, Chương II.

Thứ hai, Quyết định 1500/QĐ-NHNN bổ sung các quy định nhằm mục đích tăng cường việc quản lý Người đại diện như:

  1. Bổ sung khái niệm và quy định về quyền và trách nhiệm của người đại diện phần vốn nhà nước là “Người đại diện phụ trách chung” (tại khoản 4 Điều 2, Điều 21 và khoản 3 Điều 25).
  2. Bổ sung phương thức/cách thức quản lý Người đại diện thông qua việc họp định kỳ và đột xuất giữa NHNN và Người đại diện (khoản 3 Điều 6);
  3. Quy định về giám sát, kiểm tra hoạt động đầu tư, quản lý, sử dụng vốn nhà nước tại doanh nghiệp tại Chương IV:  Tập trung vào các nội dung giám sát quy định tại Luật Quản lý, sử dụng vốn nhà nước đầu tư vào doanh nghiệp; Nghị định 97/2015/NĐ-CP; Nghị định 93/2017/NĐ-CP. Bỏ các nội dung về giám sát chấp hành chính sách, pháp luật…, thực hiện quyền, trách nhiệm của người quản lý, thực hiện kiến nghị, cảnh báo của cơ quan quản lý nhà nước….; Bỏ nội dung về quy trình giám sát, nội dung kiểm tra. Quy định cụ thể hóa các phương thức giám sát, bổ sung nội dung phân công thực hiện nhiệm vụ giám sát cho các đơn vị thuộc NHNN (quy định chi tiết tại Phụ lục đính kèm).

Thứ ba, Quyết định 1500/QĐ-NHNN sửa đổi một số cụm từ để phù hợp với quy định của Luật Doanh nghiệp, Nghị định số 159/2020/NĐ-CP như: quy định NHNN “phê duyệt” để HĐTV “quyết định” các hợp đồng…thay cho quy định NHNN “quyết định” để HĐTV “ký” các hợp đồng…;sử dụng cụm từ: “quy hoạch, bổ nhiệm, bổ nhiệm lại, điều động, luân chuyển, chấp thuận từ chức, miễn nhiệm, nghỉ hưu…” thay cho “bổ nhiệm, bổ nhiệm lại, từ chức, miễn nhiệm…”; sử dụng cụm từ “miễn nhiệm chức vụ của người quản lý doanh nghiệp” thay cho “chấm dứt ủy quyền đại diện vốn”…

2. Các nội dung thay đổi liên quan trực tiếp đến Người đại diện chủ sở hữu trực tiếp tại VAMC

  1. Quy định về tiêu chuẩn, điều kiện của Người đại diện chủ sở hữu trực tiếp đã được cập nhật theo quy định tại Luật Doanh nghiệp năm 2020 và Nghị định 159/2020/NĐ-CP (tại Điều 7).
  2. Liên quan đến quyền và trách nhiệm của Người đại diện chủ sở hữu trực tiếp: Bỏ các nội dung sau: Người đại diện chủ sở hữu trực tiếp “được NHNN ủy quyền tham gia ý kiến và biểu quyết tại các cuộc họp của Hội đồng thành viên/Hội đồng quản trị”“được xem xét bổ nhiệm vào các chức danh Chủ tịch và thành viên Hội đồng thành viên…”; Người đại diện chủ sở hữu trực tiếp có trách nhiệm “Thực hiện việc từ chức các chức danh…để miễn nhiệm theo quy định của pháp luật và Điều lệ doanh nghiệp”.
  3. Đối với các nội dung HĐTV VAMC phải báo cáo, trình NHNN quyết định/phê duyệt: Bổ sung “Quyết định đánh giá Chủ tịch và thành viên HĐTV, Kiểm soát viên.” tại điểm b khoản 2 Điều 14; Điều chỉnh quy định về quy hoạch, bổ nhiệm…khen thưởng, kỷ luật đối với Chủ tịch và thành viên HĐTV, Tổng giám đốc…tại điểm b, c khoản 2 Điều 14; Quy định nội dung Kế hoạch tài chính hàng năm của VAMC (báo cáo, trình NHNN có ý kiến trước khi quyết định/phê duyệt) bao gồm: (i) Kế hoạch thu nhập, chi phí; (ii) Kế hoạch lao động, tiền lương.
  4. Chế độ báo cáo của Người đại diện chủ sở hữu trực tiếp có những thay đổi như sau:
  5. Bỏ quy định yêu cầu HĐTV báo cáo định kỳ về tình hình tài chính, hoạt động của doanh nghiệp theo quy định tại Nghị định 32/2018/NĐ-CP (quy định tại điểm a khoản 1 Điều 19 Quyết định 2678); bỏ yêu cầu HĐTV phải sao gửi NHNN sau khi ban hành đối với báo cáo tài chính, Báo cáo tình hình quản trị công ty (quy định tại điểm a, b khoản 2 Điều 19 Quyết định 2678). Các chỉ tiêu, số liệu của các báo cáo nói trên đã thể hiện tại các báo cáo khác quy định tại Quyết định 1500/QĐ-NHNN này và báo cáo theo Nghị định 47/2020/NĐ-CP.
  6. Đưa vào Quyết định 1500/QĐ-NHNN các loại báo cáo định kỳ của HĐTV (đã được quy định tại các văn bản quy phạm pháp luật khác) bao gồm: Báo cáo về tình hình tái cơ cấu doanh nghiệp, báo cáo tình hình đầu tư ra nước ngoài; Báo cáo công bố thông tin; Báo cáo tổng hợp, phân tích, đánh giá tình hình hoạt động của doanh nghiệp trong 06 tháng/1 năm…tại điểm đ, e, g khoản 1 Điều 15.
  7. Bổ sung quy định về trách nhiệm xây dựng Chương trình kế hoạch công tác và báo cáo của mỗi Người đại diện chủ sở hữu trực tiếp tại khoản 2 Điều 15.
  8. Thay đổi thời hạn nộp một số loại báo cáo như: Báo cáo giám sát tài chính 06 tháng phải nộp trước ngày 20/7 thay vì trước ngày 31/7; Báo cáo tình hình thực hiện các dự án đầu tư…phải nộp trước ngày 31/01 năm sau đối với báo cáo năm thay vì trước ngày 1/3 năm sau; Sao gửi Nghị quyết/quyết định đối với những nội dung phải báo cáo, trình NHNN thời hạn là 5 ngày làm việc so với trước kia là 15 ngày làm việc; Báo cáo thông tin bất thường trong vòng 36 giờ so với trước kia là 24 giờ kể từ khi xảy ra sự kiện bất thường (Điều 15).
  9. Bổ sung quy định các văn bản trình báo cáo phải được ký bởi Chủ tịch HĐTV hoặc thành viên HĐTV được phân công, đính kèm Nghị quyết và biên bản họp HĐTV. Trường hợp có Người đại diện chủ sở hữu trực tiếp vắng mặt tại cuộc họp HĐTV, NHNN sẽ xem xét lấy ý kiến các thành viên này trong trường hợp cần thiết (quy định tại khoản 1 Điều 16).

Với các nội dung thay đổi theo hướng cụ thể hóa cho từng đối tượng điều chỉnh, Quyết định 1500/QĐ-NHNN là cơ sở để Người đại diện chủ động tổ chức thực hiện quyền và trách nhiệm của mình và NHNN tổ chức kiểm tra, giám sát hoạt động đầu tư, quản lý, sử dụng vốn Nhà nước tại doanh nghiệp một cách hiệu quả.


Phạm Thị Hoài Nam
Top