Những điều kiện tiên quyết đem lại thành công cho mô hình Công ty quản lý nợ (AMC) - Kinh nghiệm từ hoạt động xử lý nợ xấu của Nhật bản

15/08/2018 23:24 GMT+7 343

Trước hết, tôi xin trân trọng gửi những lời chúc mừng tốt đẹp nhất tới tập thể cán bộ, nhân viên Công ty Quản lý tài sản (VAMC) nhân dịp kỷ niệm 5 năm thành lập. Trong thời gian từ năm 2014 đến năm 2016, Công ty Nền tảng Phát triển Công nghiệp (IGPI) đã có cơ hội tham gia thực hiện dự án hỗ trợ VAMC nâng cao năng lực quản lý nợ và quản lý tài sản do Cơ quan Hợp tác Quốc tế Nhật Bản (JICA) tài trợ. Trong khoảng thời gian đó, chúng tôi luôn thấy hào ứng và hạnh phúc khi được gặp gỡ và làm việc với các cán bộ, nhân viên của VAMC., Chúng tôi trao đổi ý kiến và những suy nghĩ của mình bất cứ khi nào có cơ hội gặp gỡ lẫn nhau

Công ty IGPI được thành lập vào năm 2007, ngay sau khi Công ty Tái thiết Công nghiệp Nhật Bản (IRCJ), một Công ty Mua bán nợ (AMC) công của Nhật Bản giải thể sau khi hoàn thành sứ mệnh của mình. IRCJ đã hoạt động dưới thời Thủ tướng Koizumi và giai đoạn đầu của thời Thủ tướng Shinzo Abe (2003-2007), giai đoạn mà tình trạng nợ xấu của Nhật Bản rất nghiêm trọng. IGPI được thành lập bởi các thành viên cấp cao của IRCJ để tận dụng kinh nghiệm xử lý nợ xấu thành công của IRCJ. Hiện nay, IGPI tham gia vào một loạt các hoạt động kinh doanh, bao gồm: tư vấn trực tiếp, xoay vòng và đầu tư cổ phần tại nhiều lĩnh vực khác nhau.

Tôi muốn chia sẻ quan điểm của mình về các điều kiện tiên quyết cho hoạt động của một AMC công thành công, dựa trên kinh nghiệm xử lý nợ của Nhật Bản. Thứ nhất, cần xác định rõ sứ mệnh, tầm nhìn và giá trị của AMC. Tại Nhật Bản, IRCJ được thành lập để hồi sinh ngành công nghiệp Nhật Bản và duy trì sự ổn định của hệ thống tài chính. Tình trạng nợ xấu ở Nhật Bản kéo dài hơn 10 năm, cả hai lĩnh vực quan trọng là ngân hàng và công nghiệp đều có những vấn đề mà không thể giải quyết được bởi nguồn lực từ khu vực tư nhân. Việc tăng vốn cho các ngân hàng và sử dụng trích lập dự phòng là không đủ để xử lý nợ xấu, do vậy sự tham gia trực tiếp của IRCJ vào các nghiệp vụ xử lý nợ như: thu hồi nợ, cho vay, bảo lãnh, đầu tư vốn cổ phần, chỉ định đội ngũ cán bộ quản lý cấp cao tham gia các công ty có nợ xấu đã đem lại luồng sinh khí mới cho khu vực tư nhân. IRCJ đã xác định rõ nhiệm vụ của mình là khắc phục "thất bại của thị trường" và phát triển kỹ năng phục hồi kinh doanh tại Nhật Bản. 

Thứ hai, không nên sao chép một cách thuần túy giải pháp xử lý nợ của các nước khác. IRCJ đã học từ AMC ở các nước khác, nhưng chúng tôi đã tìm ra giải pháp riêng hoạt động của mình trong bối cảnh của Nhật Bản. Ngoài lĩnh vực tài chính quốc tế, hầu hết các hoạt động kinh doanh và ngân hàng đều mang tính chất địa phương, tuân thủ pháp luật và thực tiễn kinh doanh của mỗi quốc gia. Mỗi AMC công đều cần phát triển phương pháp tốt nhất của riêng mình để đạt được mục tiêu. 

Thứ ba, tuyển dụng những người có năng lực cao, nhiều kinh nghiệm về thị trường, đồng thời phải có đủ nhiệt huyết và động lực để cống hiến cho đất nước. Không phải ai cũng muốn tham gia vào các hoạt động liên quan đến thu nợ, vì khách hàng dù là đã phá sản hay chưa phá sản đều không phải lúc nào cũng sẵn sàng trả nợ. Việc thu nợ hay làm ảnh hưởng tới quyền lợi đều bị cấm tại hầu hết các nền kinh tế trong thời kỳ trung cổ bởi luật pháp hoặc vì các lý do tôn giáo. Tuy nhiên, nguyên tắc vay nợ là điều không thể bỏ qua trong mọi nền kinh tế thị trường và tài sản mà các AMC công quản lý phải được coi là của cải quốc gia, đặc biệt là trong bối cảnh khủng hoảng kinh tế. IRCJ đã thành công trong việc tuyển dụng những người giỏi nhất, hầu hết họ đều hoạt động trong các lĩnh vực hàng đầu của nền kinh tế Nhật Bản.

Sau khi chứng kiến hoạt động của VAMC trong những năm gần đây, tôi rất ấn tượng về những giải pháp cho các vấn đề xử lý nợ xấu phù hợp với bối cảnh kinh tế của Việt Nam cũng như những thành tựu đã đạt được của VAMC. Kết quả đáng ghi nhận này của VAMC xuất phát từ những nỗ lực không ngừng nghỉ của Chính phủ Việt Nam trong việc tăng cường cơ sở pháp lý đối với hoạt động giải quyết nợ xấu và cả nỗ lực không ngừng của chính tập thể VAMC. Một số khuyến nghị của chúng tôi đã được ghi nhận và hiện thực hóa như: kéo dài thời hạn trái phiếu đặc biệt cho một số tổ chức tín dụng được chỉ định; tập trung vào việc mua và bán nợ xấu theo giá thị trường bằng tiền mặt; mở rộng thị trường giao dịch nợ xấu cho các tổ chức, cá nhân có nhu cầu tham gia vào thị trường. Sau 5 năm nỗ lực không ngừng để cải thiện khuôn khổ pháp lý trong công tác xử lý nợ xấu, VAMC đã đạt được kết quả tuyệt vời trong năm 2017. Tôi không thể hạnh phúc hơn khi biết kinh nghiệm của Nhật Bản đã đóng góp một phần vào sự thành công của VAMC và công tác xử lý nợ xấu của Việt Nam.

Hisataka Kodama - Giám đốc điều hành và Quan hệ đối tác - Công ty Nền tảng Phát triển Công nghiệp (IGPI)
Top